Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης

30 Οκτωβρίου 1944

Για την ιστορία που δεν γιορτάζεται

Θεσσαλονίκη, σαν σήμερα πριν 77 χρόνια στις 30 Οκτωβρίου 1944, η 11η Μεραρχία και το 50ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ εισήλθαν πανηγυρικά στην πόλη για να την προστατεύσουν από την ολοκληρωτική καταστροφή των βασικών της υποδομών. Υποδομές όπως του υδραγωγείου, των αποθηκών σιτηρών και του μύλου Αλλατίνη, των εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος καθώς και μέρους του λιμανιού που είχε μείνει ανέπαφο κατά την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων. Οι γερμανοτσολιάδες, οι ταγματασφαλίτες, η ΧΑΝ και άλλες παραστρατιωτικές ομάδες, έμειναν πίσω παρέχοντας κάλυψη στην υποχώρηση των Γερμανών και των εφοπλιστών με το χρυσό της εβραϊκής κοινότητας της πόλης.

Η προτελευταία μέρα, λοιπόν, του Οκτώβρη του ’44 δεν αποτέλεσε απλώς την τελευταία της γερμανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Θεσσαλονίκη. Υπήρξε και μια μέρα γιορτής για όλους (σχεδόν) τους κατοίκους της πόλης. Από το μεσημέρι, μόλις απομακρύνθηκε ο κίνδυνος από τους υποχωρούντες Γερμανούς, ο κόσμος ξεχύθηκε στην πόλη και υποδεχόταν με ενθουσιασμό τους παρελαύνοντες αντάρτες της 11ης μεραρχίας του ΕΛΑΣ.

Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης στις 30 Οκτωβρίου του 1944 από τους ναζί έγινε αποκλειστικά από τις ΕΑΜικές αντιστασιακές δυνάμεις και τον στρατιωτικό τους βραχίονα, τον ΕΛΑΣ. Η ιστορική πραγματικότητα της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης, η οποία δεν έγινε από τα συμμαχικά στρατεύματα, αλλά από τους αγωνιστές του ΕΑΜ ΕΛΑΣ και τον απλό κόσμο που πολέμησε στο πλάι του, πρέπει επιτέλους να αναδειχθεί και να τιμηθεί όπως της αξίζει.

Τιμή και δόξα!

Το τηλεγράφημα της απελευθέρωσης:

«Ομάδα Μεραρχιών Μακεδονίας. Τμήματά μας εισήλθον Θεσσαλονίκη σήμερον 3ην μετά μεσημβρίαν. Λαός Θεσσαλονίκης έξαλλος από ενθουσιασμόν διατρέχει οδούς πόλεως εναγκαλιζόμενος αντάρτες. Εργοστάσια ηλεκτροφωτισμού και μύλος Αλλατίνι κατόπιν επεμβάσεως Ε.Λ.Α.Σ διασώθηκαν. Εστία εθνοπροδοτών ΧΑΝ παρέδωσε βαρύν οπλισμόν. Θα αναγκαστεί εις παράδοσιν. Τμήματά μας προσανατολίζονται προς δυτικόν τμήμα πόλεως για χτυπήματα.»

(Το ιστορικό τηλεγράφημα προς το Γενικό Στρατηγείο του ΕΛΑΣ που έστειλε ο καπετάνιος της Ομάδας Μεραρχιών Μακεδονίας του ΕΛΑΣ Μάρκος Βαφειάδης)

Reader Rating1 Vote