“Ουδέν νεώτερον από το δυτικόν μέτωπον” του Γερμανού συγγραφέα Erich Maria Remarque

Το μυθιστόρημα “Ουδέν νεώτερον από το δυτικόν μέτωπον” του Γερμανού συγγραφέα Erich Maria Remarque χαρακτηρίστηκε ως το πιο συναρπαστικό αντιπολεμικό λογοτεχνικό έργο για τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μεταφράστηκε σε 45 γλώσσες, έκανε εκατομμύρια πωλήσεις και γυρίστηκε δύο φορές σε κινηματογραφική ταινία.

Οι αναγνώστες διαβάζοντάς το, μπορούσαν να γνωρίσουν τη φρίκη του πολέμου μέσα από τα μάτια ενός απλού στρατιώτη. Το αντιπολεμικό μυθιστόρημα κυκλοφόρησε το 1929 και το 1930 γυρίστηκε σε ταινία από τον αμερικανό σκηνοθέτη Lewis Milestone.

“Είμαι νέος. Είμαι είκοσι χρονών. Μα από τη ζωή μονάχα την απελπισία έχω γνωρίσει, αυτή την αγωνία, το θάνατο και το πιο επιπόλαιο, το πιο παράλογο αλυσόδεμα της ζωής σε μια άβυσσο πόνου. Βλέπω να σπρώχνονται οι λαοί, να χτυπούν ο ένας τον άλλον και να σκοτώνονται δίχως να λένε τίποτα, δίχως να ξέρουν τίποτα, με τρέλα, πειθήνια κι αθώα”.

Αυτή είναι η παρακαταθήκη του νεαρού στρατιώτη Πάουλ Μπόυμερ, που μαζί με μια παρέα συμμαθητών του βρέθηκε από τα θρανία στα χαρακώματα, στην πρώτη γραμμή του μετώπου. Κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου θα ζήσουν τη φρίκη του θανάτου και τη σκληρή πραγματικότητα της μάχης, τη διάψευση των προσδοκιών τους και την προδοσία. Ωστόσο οι νεαροί στρατιώτες της γερμανικής «Σιδηράς Νεολαίας» στέκονται στις θέσεις τους, υπακούουν εντολές, σκοτώνουν για να επιβιώσουν, έτοιμοι να θυσιάσουν τη ζωή τους σε έναν πόλεμο που δεν καταλαβαίνουν.

Όταν ο συγγραφέας Έριχ Ρεμάρκ έγινε 18 ετών, κατετάγη εθελοντικά και πολέμησε στο Δυτικό Μέτωπο, κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ένας από τους πρώτους που γνώρισε ήταν ο νεαρός Αδόλφος Χίτλερ. Οι σχέσεις τους από την αρχή ήταν ψυχρές, γιατί όπως ανέφερε ο Ρεμάρκ, δεν υπήρχε κανένα κοινό σημείο αναφοράς.

Η επιτυχία του θορύβησε τον Χίτλερ, ο οποίος μαζί με τον Γκέμπελς θεώρησε ότι δείχνει τον γερμανικό στρατό αποδυναμωμένο και φοβισμένο. Οι φίλοι του Ρεμάρκ τον ενημέρωσαν για την αναστάτωση που προκάλεσε το βιβλίο του. Μέχρι το 1933, ο Χιτλερ προσπάθησε να αγοράσει όλα τα αντίτυπα για να τα ρίξει στην πυρά.

Ο Ρεμάρκ, φοβισμένος από το κακό κλίμα που είχε δημιουργηθεί αποφάσισε να διαφύγει στις ΗΠΑ, μέσω Ελβετίας το 1939. Η φυγή του εξόργισε τον Γκέμπελς ο οποίος τον κατηγόρησε ανοιχτά για δειλία και ζήτησε δημόσια την τιμωρία του.

Η οικογένεια του έμεινε πίσω και πλήρωσε βαρύ τίμημα. Οι Ναζί συνέλαβαν την αδελφή του Ελφρίντε, που διέμενε στη Γερμανία με τα δυο παιδιά και τον σύζυγό της. Δικάστηκε για υπονόμευση του γερμανικού λαού. Έγινε εν γνώση της ο αποδιοπομπαίος τράγος, προκειμένου να σωθεί η ζωή του αδερφού της. Καταδικάστηκε σε θάνατο δι’ απαγχονισμού. Την εκτέλεσαν στις 16 Δεκεμβρίου 1943.

Ο Ρεμάρκ πέθανε στις 25 Σεπτεμβρίου 1970, σε σε ηλικία 72 ετών στην Ελβετία.

Το βιβλίο στα ελληνικά σε PDF εδώ

Η ταινία του 1979 εδώ
(Προσωπικά προτιμώ αυτή του 1930, αλλά κινηματογραφικά το remake του 79 είναι καλύτερο)

και τέλος το audiobook στα αγγλικά εδώ

 

Διάβασε και τούτο
Resident Alien